Λογιστική δικαστική πραγματογνωμοσύνη

Η ελληνική βιβλιογραφία για τη λογιστική δικαστική πραγματογνωμοσύνη είναι πτωχή. Δυστυχώς ο Λογιστής Φοροτεχνικός ως πραγματογνώμονας δυσκολεύεται στην πράξη της πραγματογνωμοσύνης από έλλειψη ευρύτερης γνώσης του νομικού πλαισίου της διενέργειάς της.
Με το άρθρο αυτό επιχειρώ την προσέγγιση του ευρύτερου νομικού πλαισίου της λογιστικής πραγματογνωμοσύνης και των καθηκόντων του πραγματογνώμονα

1. Εννοιολογικές προσεγγίσεις και αποσαφηνίσεις

1.1 Τι είναι η Λογιστική

Λογιστική είναι η Επιστήμη και η Τέχνη της καταχωρίσεως, ταξινομήσεως και συγκεφαλαιώσεως, κατά ορθολογικό και παραστατικό τρόπο των οικονομικών συναλλαγών και διερμηνεύσεως των αποτελεσμάτων που προκύπτουν από αυτές ώστε να πληροφορείται σωστά ο επιχειρηματίας και να βοηθείται στην λήψη ορθών αποφάσεων για την επιτυχή επιχειρηματική προσπάθειά του.
Η Λογιστική όμως δεν είναι μόνο κλάδος της οικονομικής επιστήμης, αλλά εκτός των άλλων έχει και διαπαιδαγωγικό και κοινωνικό χαρακτήρα. Ο διαπαιδαγωγικός χαρακτήρας της λογιστικής είναι σημαντικός, αφού εθίζει τους ανθρώπους στην τάξη και συμβάλλει έτσι στην καλυτέρευση των όρων της κοινωνικής συμβιώσεως. (Εγκυκλοπαιδικό Λεξικό της Λογιστικής, Τότσης, έκδοση 1986).

1.2 Γιατί υπάρχει η Λογιστική

Κύριοι λόγοι ύπαρξης της λογιστικής:

• Ο ιδιοκτήτης μίας οντότητας, μπορεί να σημειώνει τα οικονομικά γεγονότα, τρέχοντα και μελλοντικά, και να τηρεί σχετικές καταστάσεις οι οποίες θα του υπενθυμίζουν: Πότε έγινε μία είσπραξη, πότε αναμένεται μία άλλη είσπραξη, πότε πρέπει να γίνει μία πληρωμή, πότε πρέπει να γίνει μια νέα παραγγελία λόγω εξάντλησης του αποθέματος κ.λπ..
• Η καταγραφή των συναλλαγών και της περιουσίας παρουσιάζει την εικόνα της επιχείρησης, τη δυναμικότητά της, την καθαρή της περιουσία και διευκολύνει τον προγραμματισμό της δράσης της.
• Η καταγραφή των συναλλαγών διευκολύνει τη διαφάνεια όταν υπάρχουν συνεταίροι, υπάλληλοι ή εμπορικοί αντιπρόσωποι που αμείβονται με ποσοστό στα κέρδη. Είναι γνωστή η λαϊκή παροιμία ότι οι «καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους». Με τη λογιστική παρακολούθηση των συναλλαγών αποφεύγονται παρεξηγήσεις, διενέξεις και καταχρήσεις και εμπεδούται το αίσθημα της ηθικής τάξεως, το οποίο προάγει τις συναλλαγές και την συνεργασία των ανθρώπων.
• Η τήρηση λογιστικής επιτρέπει την εξαγωγή του ποσού των κερδών ή των ζημιών. Αντίστοιχα, επιτρέπει τον προσδιορισμό των φορολογικών υποχρεώσεων της επιχείρησης.
• Η παροχή πληροφοριών για τη χρηματοοικονομική κατάσταση μιας επιχείρησης έχει μεγάλη σημασία για πολλούς (μετόχους, τράπεζες, πελάτες, προμηθευτές, εργαζόμενους, εποπτικές αρχές κ.α.), που μπορούν να τις χρησιμοποιήσουν ως βάση λήψεως αποφάσεων.
• Η έγκαιρη διάγνωση των επιχειρηματικών δυσκολιών και των αιτιών τους, καθώς και το είδος των μέτρων διάσωσης που είναι κατάλληλα σε κάθε περίπτωση. (βλ. Το Δίκαιο της Λογιστικής, Περάκης-Σωτηρόπουλος-Λιβαδά-Δρίτσας, Νομική Βιβλιοθήκη 2017, σελ.6).

1.3 Το δίκαιο της Λογιστικής

Λογιστικό Δίκαιο νοείται το σύνολο των κανόνων δικαίου που διέπουν τη λογιστική τάξη του εμπόρου. Έχει ως αντικείμενο τους νομικούς κανόνες με βάση τους οποίους πρέπει να γίνεται η καταγραφή, ο υπολογισμός της αξίας, η ταξινόμηση, η επεξεργασία και τελικά η εμφάνιση στα βιβλία και στις καταστάσεις μίας οντότητας των περιουσιακών της στοιχείων και των υποχρεώσεών της, των δοσοληψιών με τρίτους με μια ορισμένη μέθοδο.

1.4 Τι είναι η πραγματογνωμοσύνη

Όταν απαιτούνται ειδικές γνώσεις ορισμένης επιστήμης ή τέχνης για να γίνει ακριβής διάγνωση και κρίση κάποιου γεγονότος, συντάσσεται πραγματογνωμοσύνη. Επί δικαστικών υποθέσεων που τυχόν άπτονται λογιστικών στοιχείων και σύμφωνα με το άρθρο 368 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, το δικαστήριο μπορεί να διορίσει έναν ή περισσότερους πραγματογνώμονες, αν κρίνει πως πρόκειται για ζητήματα που απαιτούν για να γίνουν αντιληπτά ειδικές γνώσεις επιστήμης ή τέχνης. «2. Το δικαστήριο οφείλει να διορίσει πραγματογνώμονες, αν το ζητήσει κάποιος διάδικος και κρίνει ότι χρειάζονται ιδιάζουσες γνώσεις επιστήμης ή τέχνης.».

1.5 Ποιος είναι ο πραγματογνώμονας

Πραγματογνώμονας, θεωρείται το πρόσωπο (άνδρας ή γυναίκα), το οποίο λόγω των ειδικών γνώσεων τους σε ορισμένη επιστήμη ή τέχνη καλείται είτε προς ακριβή διάγνωση συγκεκριμένου γεγονότος είτε για να εκφέρει γνώμη ή κρίση αναφορικά με ορισμένη κατάσταση προσώπων ή πραγμάτων ή με τους όρους υπό τους οποίους τελέσθηκε ή μπορούσε να τελεσθεί ένα γεγονός.

1.6 Διαφορά πραγματογνώμονα και εμπειρογνώμονα

Εμπειρογνώμονας είναι το πρόσωπο, που μπορεί να εκφέρει γνώμη επί ορισμένου ζητήματος λόγω ειδικών γνώσεων εκ πείρας, ενώ πραγματογνώμονας είναι ο ειδικός, ο οποίος κατόπιν εντολής, διενεργεί πραγματογνωμοσύνη, δηλαδή εξέταση περί ζητημάτων ή καταστάσεων, για τα οποία απαιτούνται ιδιάζουσες γνώσεις επιστήμης ή τέχνης.

2. Η διενέργεια λογιστικής πραγματογνωμοσύνης

Ο σκοπός της λογιστικής πραγματογνωμοσύνης στην ποινική δίκη
Η πραγματογνωμοσύνη θεωρείται ότι είναι ένα από τα σπουδαιότερα αποδεικτικά μέσα, διότι επικουρεί τον δικάζοντα δικαστή αποτελεσματικότερα στην εκφορά της δικαστικής του κρίσης.
Η λογιστική πραγματογνωμοσύνη έχει ως σκοπό να αναλύσει και να επεξηγήσει οικονομικές πράξεις και γεγονότα, με βάση τους κανόνες της επιστήμης της Λογιστικής και να δώσει απαντήσεις στα ερωτήματα που υποβάλλουν οι αρχές που διατάσσουν αυτήν.
Επομένως, ο σκοπός της πραγματογνωμοσύνης είναι πρώτον να εξετασθεί το αντικείμενό της από τον πραγματογνώμονα, ο οποίος θα συντάξει αιτιολογημένο συμπέρασμα (πόρισμα ή γνωμοδότηση) και δεύτερον ο αρμόδιος λειτουργός που διέταξε την πραγματογνωμοσύνη μετά την έκδοση του συμπεράσματος του πραγματογνώμονα να κατανοήσει το αντικείμενο της απόδειξης.
Επισημαίνουμε, ότι όπως εύστοχα έχει σημειωθεί ο πραγματογνώμονας είναι βοηθός του δικαστή, επειδή επικουρεί τον δικαστή στην ορθή εκτίμηση του πραγματικού υλικού.
Βεβαίως, το συμπέρασμα της πραγματογνωμοσύνης δεν παράγει δικαστική υποχρεωτικότητα ή αλλιώς δεν δεσμεύει τον δικαστή. Ισχύει δηλαδή το σύστημα της ελεύθερης εκτίμησης με την έννοια ότι ο αρμόδιος δικαστικός λειτουργός δεν μπορεί να αγνοήσει την έκθεση που έχει συνταχθεί και να την απορρίψει άνευ ετέρου. Ελεύθερη εκτίμηση σημαίνει λογική έρευνα και συνδυασμός των στοιχείων. (Χ. Δημόπουλου, Η Πραγματογνωμοσύνη, Νομική Βιβλιοθήκη 2017).
Σύμφωνα με το άρθρο 380 του ΚΠολΔ σχετικά με τις εξουσίες των πραγματογνωμόνων, ορίζεται ότι «Οι πραγματογνώμονες μπορούν να λάβουν γνώση των στοιχείων της δικογραφίας που είναι χρήσιμα για τη διεξαγωγή της πραγματογνωμοσύνης. Το δικαστήριο του άρθρου 379 ή ο δικαστής μπορούν να επιτρέψουν στους πραγματογνώμονες να ζητήσουν, πριν συντάξουν τη γνωμοδότησή τους, διευκρινίσεις από τους διαδίκους, ή πληροφορίες από τρίτους, ή να καταρτίσουν σχέδια ή ιχνογραφήματα, να πάρουν φωτογραφίες ή άλλες απεικονίσεις ή να κάνουν επιτόπια εφαρμογή τίτλων ή τεχνικές ενέργειες ή να εξετάσουν έγγραφα ή βιβλία εμπόρων ή επαγγελματιών».

3. Έκθεση λογιστικής πραγματογνωμοσύνης

Ο πραγματογνώμονας όταν ολοκληρώσει την πραγματογνωμοσύνη οφείλει να συντάξει έκθεση πραγματογνωμοσύνης και να την παραδώσει στον λειτουργό που τον διόρισε. Η έκθεση πραγματογνωμοσύνης πρέπει να είναι γραπτή και αιτιολογημένη. Η σύνταξη και έκδοση έγγραφης πραγματογνωμοσύνης συνιστά σύνταξη και έκδοση δημοσίου εγγράφου. Η κρίση, την οποία εκφέρει ο πραγματογνώμονας οφείλει να είναι ορθή και επιστημονικά τεκμηριωμένη.
Η έκθεση πραγματογνωμοσύνης πρέπει να περιέχει:
Το ονοματεπώνυμο και την επαγγελματική ιδιότητα του πραγματογνώμονα, το ονοματεπώνυμο του δικαστικού λειτουργού που διόρισε τον πραγματογνώμονα, τον αριθμό της παραγγελίας με την οποία διενεργήθηκε η πραγματογνωμοσύνη, τον χρόνο διεξαγωγής της, τα ερωτήματα που τέθηκαν στον πραγματογνώμονα προς επίλυση και επί των οποίων διενεργήθηκε η πραγματογνωμοσύνη.
Ο πραγματογνώμονας, οφείλει να δώσει αιτιολογημένες απαντήσεις με σαφήνεια και επάρκεια, ώστε να γίνει απολύτως κατανοητή η έκθεσή από τα πρόσωπα εκείνα που δεν είναι πεπειραμένα σε χρήση τεχνικών όρων.
O πραγματογνώμονας λογιστής φοροτεχνικός, οφείλει να επιδεικνύει κατά την εκτέλεση του έργου της πραγματογνωμοσύνης την προσήκουσα επιμέλεια, αντικειμενικότητα, ειλικρίνεια, και αμεροληψία.
Από την εμπειρία μου κατά τη διενέργεια λογιστικών πραγματογνωμοσυνών σε σοβαρά οικονομικά εγκλήματα (υπεξαίρεση, απιστία, απάτη) το κρίσιμο θέμα που αναδεικνύεται κάθε φορά σχετικά με την ορθότητα ή μη της έκθεσης πραγματογνωμοσύνης είναι η εκφορά γνώμης ή κρίσης εκ μέρους του πραγματογνώμονα.
Δηλαδή, συνήθως από την πλευρά των κατηγορουμένων διατυπώνεται η αμφισβήτηση του δικαιώματος ή της υποχρέωσης του πραγματογνώμονα να αναφέρει τη διάπραξη αδικήματος που διαπιστώνει κατά την διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης.
Υποστηρίζεται από αρκετούς ότι ο πραγματογνώμονας λογιστής-φοροτεχνικός δεν πρέπει να αποφαίνεται εάν διαπράχθηκε κάποιο ποινικό αδίκημα, διότι δεν διαθέτει το επιστημονικό νομικό υπόβαθρο και επιπλέον αυτό είναι έργο του δικαστικού λειτουργού.
Η πράξη όμως έχει απαντήσει και σε αυτά τα ερωτήματα:
Σε υπόθεση που διορίσθηκα πραγματογνώμονας έλαβα την εντολή «να διακριβώσω εάν διαπιστώνεται απάτη σε βάρος του Δημοσίου».
Σε άλλη υπόθεση που διορίσθηκα πραγματογνώμονας, για μεταφορά χρημάτων από έναν τραπεζικό λογαριασμό σε έναν άλλο τραπεζικό λογαριασμό δεν εκδόθηκε από τη διαχείριση γραμμάτιο είσπραξης για την «ανάληψη» του ποσού από τον έναν λογαριασμό αλλά εκδόθηκε ένταλμα πληρωμής μετρητών για την «κατάθεση» στον άλλο τραπεζικό λογαριασμό. Προφανώς εδώ υποκρύπτεται το έγκλημα της υπεξαίρεσης. Ο πρώτος πραγματογνώμονας γνωμοδότησε ότι εκ παραδρομής δεν εκδόθηκε γραμμάτιο εισπράξεως. Ο δεύτερος πραγματογνώμονας υπέδειξε το έγκλημα της υπεξαίρεσης.
Κατά την γνώμη μου, υποχρεούται ο πραγματογνώμονας λογιστής να αποκαλύπτει και να υποδεικνύει τα οικονομικά εγκλήματα κατά τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης αναφερόμενος σε πράξεις και ο δικαστικός λειτουργός κατά την εκτίμηση της πραγματογνωμοσύνης θα καταλήξει τόσο ως προς την τέλεση των εγκλημάτων όσο και στην προσωποποίηση των κατηγοριών.
Εξάλλου ο πραγματογνώμονας είναι «βοηθός» του δικαστικού λειτουργού. Ο δικαστικός λειτουργός απευθύνει τα ερωτήματα προς τον πραγματογνώμονα και εκείνος δίδει τις απαντήσεις προς τον δικαστικό λειτουργό προκειμένου να σχηματίσει δικανική πεποίθηση. Ο Λογιστής Φοροτεχνικός στη χώρα μας που είναι πτυχιούχος Οικονομικού Πανεπιστημίου δεν είναι μόνο Επιστήμονας, αλλά ως επιστήμονας λογιστής είναι και εφαρμοστής του λογιστικού δικαίου (Ε.Λ.Π.-Κ.Φ.Ε.-Κ.Φ.Δ.-Εμπορικός Νόμος και Εταιρικό Δίκαιο-Εργατική & Ασφαλιστική Νομοθεσία) και διαθέτει το υπόβαθρο ώστε να ανταποκριθεί με επάρκεια στο έργο της πραγματογνωμοσύνης.

Είναι αναγκαίο, όμως, το Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας στο ετήσιο πρόγραμμα επιμόρφωσης των λογιστών-φοροτεχνικών να συμπεριλάβει ειδική επιμόρφωση για τα καθήκοντα του πραγματογνώμονα λογιστή ώστε αυτός να έχει πλήρη επάρκεια για την εκτέλεση ανάλογου έργου.
Το άρθρο του κ. Δημήτρη Φίλη δημοσιεύθηκε στο τεύχος Οκτωβρίου 2019 του περιοδικού Epsilon7.

Η απασχόληση των οδηγών λεωφορείων ΚΤΕΛ

Άρθρο Δημ. Φίλη

 
Τέθηκε ερώτημα αν είναι νόμιμη η απασχόληση των οδηγών λεωφορείων ενταγμένων σε ΚΤΕΛ ΑΕ, ως οδηγών σε λεωφορεία ιδιοκτησίας των εταιριών αυτών.. 

Η ορθή απάντηση επί του ερωτήματος αυτού έχει ως ακολούθως:
Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (γνωμοδότηση 191/2006), όσο και το ΣτΕ (ΣτΕ 4016/2001, 4127, 4391/1983) έκαναν δεκτό ότι στην περίπτωση των ΚΤΕΛ Α.Ε. της  υποπερίπτωσης (ι) του εδ. β της παρ. 2 του άρθρου 3 του Ν. 2963/2001,  μεταξύ των ΚΤΕΛ,  των ιδιοκτητών των ενταγμένων λεωφορείων και των οδηγών αυτών,  δημιουργείται μία ιδιόρρυθμη κατάσταση που διαφέρει από την απλή μορφή της σύμβασης εργασίας με βάση την οποία ο ένας συμβαλλόμενος υποχρεούται να παρέχει την εργασία του στον άλλο, αυτός δε να καταβάλλει την συμφωνηθείσα αμοιβή. Δημιουργείται μία  τριπρόσωπη ενοχική σχέση.
Εργοδότης του οδηγού του ενταγμένου στην ΚΤΕΛ ΑΕ λεωφορείου είναι ο ιδιοκτήτης του, ο οποίος προσλαμβάνει το μισθωτό οδηγό, όμως η ΚΤΕΛ ΑΕ τον απασχολεί  και ασκεί το διευθυντικό δικαίωμα ιδίω ονόματι και λογαριασμό αυτής χρησιμοποιώντας την εργασία του μισθωτού σε όφελος της εταιρίας. Το λεωφορείο ανήκει στον ιδιοκτήτη του, το εκμεταλλεύεται όμως η ΚΤΕΛ ΑΕ και όχι ο ιδιοκτήτης του που είναι μόνο «εκμισθωτής».
Έτσι λοιπόν ο μεν ιδιοκτήτης του ενταγμένου λεωφορείου ως συμβαλλόμενο μέρος φέρει τις κύριες από τη σύμβαση εργασίας υποχρεώσεις και το δικαίωμα καταγγελίας, αλλά αυτό δεν εμποδίζει τη γένεση και μερικής σχέσης εργασίας μεταξύ του μισθωτού οδηγού και της ΚΤΕΛ ΑΕ. Η σχέση αυτή δημιουργείται με την κατάτμηση της αρχικής σχέσης εργασίας. Ειδικότερα επέρχεται κατάτμηση της ιδιότητας του εργοδότη με αποτέλεσμα να έχουμε δύο μερικούς εργοδότες, τον αρχικό και τον μεταγενέστερο, καθένας από τους οποίους φέρει ορισμένες μόνο υποχρεώσεις και γι’ αυτό ονομάζεται μερικός εργοδότης.  Πρόκειται για περίπτωση αναγκαστικού δανεισμού μισθωτού, όπου ο μεν ιδιοκτήτης του λεωφορείου είναι ο κύριος εργοδότης, ως προσλαμβάνων και αμείβων τον οδηγό, το δε ΚΤΕΛ είναι ο περαιτέρω εργοδότης ως χρησιμοποιών αυτόν υπό τις διαταγές του.
Με τη διάθεση των υπηρεσιών του οδηγού στο ΚΤΕΛ δεν διακόπτεται η εργασιακή σχέση που υπάρχει με τον εργοδότη του-ιδιοκτήτη του ενταγμένου λεωφορείου, γιατί δεν επέρχεται αλλοίωσή της και δεν καθίσταται εργοδότης ο δανειζόμενος. Συνεπώς ο χρόνος του δανεισμού προσμετράται στην υπηρεσία του δανείζοντος εργοδότη στον οποίο αρχικά είχε προσληφθεί ο μισθωτός για κάθε συνέπεια π.χ. κανονική άδεια, αποζημίωση απόλυσης κ.τ.λ., αφού αυτός παραμένει οφειλέτης για το συμβατικό ή νόμιμο μισθό του οδηγού και την καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών του μισθού του (βλ ΑΠ 575/2011, 1116/2011, 800/2014).
Συνακόλουθα, οι οδηγοί με σχέση εξαρτημένης εργασίας που οδηγούν λεωφορεία ενταγμένα σε ΚΤΕΛ ΑΕ, καθώς και οι  οδηγοί που οδηγούν αυτοπρόσωπα ιδιόκτητα λεωφορεία ενταγμένα σε ΚΤΕΛ ΑΕ, υποχρεούνται, εάν τους ζητηθεί, να εργαστούν ως οδηγοί σε λεωφορεία ιδιοκτησίας του ίδιου του ΚΤΕΛ, εφόσον δεν τελούν σε άδεια ή ανάπαυση και εφόσον δεν εργάστηκαν την ίδια ημέρα  στον αρχικό εργοδότη τους ή στο ιδιόκτητο λεωφορείο τους  επί οκτάωρο και μέχρι τη συμπλήρωση της νόμιμης ημερήσιας απασχόλησης.
Σε αυτή την περίπτωση ο μισθός τους για την απασχόληση στα λεωφορεία ιδιοκτησίας του ΚΤΕΛ και οι εργοδοτικές εισφορές ΙΚΑ, καταβάλλονται από τον αρχικό εργοδότη τους-ιδιοκτήτη του λεωφορείου, ενώ η αμοιβή τους για πρόσθετη απασχόληση (υπερωρίες, διανυκτερεύσεις κλπ) και οι αντίστοιχες σ’ αυτές ασφαλιστικές εισφορές καταβάλλονται από το ΚΤΕΛ, σύμφωνα με τις διατάξεις της Υ.Α. οικ. 60195/5172/2013 του υφυπουργού Μεταφορών (Βασικοί όροι ανάληψης υπηρεσίας  λεωφορείων στις ΚΤΕΛ Α.Ε).
Ειδικά, για τους ιδιοκτήτες – συνιδιοκτήτες οδηγούς λεωφορείων, το ΙΚΑ με το έγγραφό του 475/32/7-10-2003 έκανε δεκτό,  ότι αυτοί υπάγονται στην ασφάλιση του Ο.Α.Ε.Ε. είτε όταν εργάζονται στα λεωφορεία τους είτε όταν εργάζονται σε λεωφορεία τρίτων
e-forologia, 14.6.2016 ΕΡΓΑΤΙΚΑ ΚΑΙ ΠΡΑΚΤΙΚΑ

ΕΚΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΙΣ ΤΙΜΕΣ ΤΩΝ ΕΙΣΙΤΗΡΙΩΝ ΥΠΕΡΑΣΤΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΣΤΙΚΩΝ ΚΤΕΛ

Οι κατηγορίες επιβατών που δικαιούνται έκπτωση καθώς και οι προϋποθέσεις που επιτάσσει η νομοθεσία έχουν ως ακολούθως:

1. Οι φοιτητές (προπτυχιακοί και μεταπτυχιακοί) των Ανωτάτων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Πανεπιστημίων και Τεχνολογικών Ιδρυμάτων)  δικαιούνται έκπτωση 25% επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου σε όλες τις γραμμές. 

Ειδικά, στη γραμμή που συνδέει το ΑΕΙ με τον τόπο κατοικίας του φοιτητή παρέχεται σε αυτόν έκπτωση 50% επί της κανονικής τιμής.

Η έκπτωση στους φοιτητές,  παρέχεται για όλο το ακαδημαϊκό έτος και για τόσα έτη όσα απαιτούνται για την κανονική διάρκεια των σπουδών τους προσαυξημένα κατά το ήμισυ. Δηλ. για 4 έτη διάρκειας σπουδών η έκπτωση επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου παρέχεται επί 6 έτη το ανώτερο.

Στις ταυτότητες των φοιτητών, σημειώνεται το δικαίωμα χρήσης στα μέσα μαζικής μεταφοράς και το χρονικό διάστημα των σπουδών. 

Το δελτίο (πάσο) ειδικού εισιτηρίου είναι αυστηρά προσωπικό για τον δικαιούχο.   
Η έκδοση νέου σε περίπτωση απώλειας, κλοπής ή καταστροφής του για οποιονδήποτε λόγο γίνεται μετά από δέκα (10) ημέρες από την ημέρα  δήλωσης κατά περίπτωση της απώλειας, κλοπής ή καταστροφή του στην Γραμματεία της Σχολής.

Εννοείται ότι στο διάστημα των δέκα ημερών που ο φοιτητής ή σπουδαστής  στερείται το πάσο, δεν δικαιούται έκπτωση επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου.  

Η παροχή της μειωμένης τιμής εισιτηρίου διακόπτεται όταν ο δικαιούχος στρατευθεί ή συμπληρώσει το ανώτατο όριο διάρκειας της παροχής ή γίνει πτυχιούχος.

Διευκρινίζεται ότι  έκπτωση 25% επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου παρέχεται και στους  φοιτητές που συμμετέχουν στα προγράμματα ΣΩΚΡΑΤΗΣ και ΕΡΑΣΜΟΣ.

Οι Έλληνες φοιτητές που σπουδάζουν σε σχολές του εξωτερικού δεν δικαιούνται εκπτώσεως. (Υπ. Μεταφορών αρ. πρωτ. Α/15885/430/10-7-1998)

Οι Έλληνες φοιτητές που  σπουδάζουν σε σχολές του εξωτερικού και είναι τέκνα πολυτέκνων δικαιούνται έκπτωση 50%.

2. Οι πολύτεκνοι και τα μέλη των οικογενειών τους, κατά τη διακίνησή τους με τα αστικά και υπεραστικά λεωφορεία της Χώρας, καταβάλλουν το ήμισυ της ισχύουσας εκάστοτε τιμής του κανονικού εισιτηρίου (Απόφαση Γ. 156423/1969 Υπουργού Συγκοινωνιών (ΦΕΚ 858 Β’ 31.12.1969).

Πολύτεκνοι υπό την έννοια του νόμου (ν. 3454/2006 άρθρο 6) είναι οι γονείς οι έχοντες τη γονική μέριμνα και επιμέλεια τεσσάρων τουλάχιστον τέκνων  από έναν ή περισσότερους γάμους ή νομιμοποιηθέντων ή νομίμως αναγνωρισθέντων ή υιοθετημένων, τα οποία είναι άγαμα και δεν έχουν συμπληρώσει το εικοστό τρίτο (23^ο ) έτος της ηλικίας τους ή σπουδάζουν σε αναγνωρισμένες τριτοβάθμιες σχολές πανεπιστημιακής και τεχνολογικής εκπαίδευσης και αναγνωρισμένα εκπαιδευτικά ιδρύματα της ημεδαπής ή της αλλοδαπής ή εκπληρώνουν τις στρατιωτικές τους υποχρεώσεις και δεν έχουν συμπληρώσει το εικοστό πέμπτο (25^ο ) έτος της ηλικίας τους. Στα τέκνα αυτά συνυπολογίζονται και αυτά με οποιαδήποτε αναπηρία σε ποσοστό εξήντα επτά τοις εκατό (67%) και άνω ισοβίως, ανεξαρτήτως ηλικίας και οικογενειακής κατάστασης.

Η ιδιότητα του πολυτέκνου αποδεικνύεται με το πιστοποιητικό της οικογενειακής του κατάστασης ή αντίστοιχο πιστοποιητικό αρμόδιας αλλοδαπής αρχής, συνοδευόμενο από πιστοποιητικό της Ανώτατης Συνομοσπονδίας Πολυτέκνων Ελλάδος, η οποία απονέμει την πολυτεκνική ιδιότητα.

Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω δεν δικαιούνται έκπτωση 50% επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου οι άγαμες γυναίκες- τέκνα πολυτέκνων ηλικίας άνω των 23 ετών, οι φοιτητές και σπουδαστές τέκνα πολυτέκνων ηλικίας άνω των 25 ετών καθώς επίσης και οι στρατιώτες τέκνα πολυτέκνων ηλικίας άνω των 25 ετών.

3. Οι ανάπηροι πολέμου και οι θεράποντες και θεραπαινίδες αναπήρων πολέμου ολικής αναπηρίας (100%) κατά την διακίνησή τους με λεωφορεία των ΚΤΕΛ δικαιούνται έκπτωση 50% επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου σε όλες τις γραμμές.( Β.Δ. 306/73 άρθρο 2 § δ).

Διευκρινίζεται ότι οι θεράποντες και οι θεραπαινίδες των αναπήρων πολέμου με ολική αναπηρία 100%, δικαιούνται την έκπτωση 50 % ακόμα και όταν ταξιδεύουν μόνοι τους, χωρίς, δηλαδή, να συνοδεύουν τον ανάπηρο.

4. Τα άτομα με αναπηρίες, Έλληνες υπήκοοι, Κύπριοι υπήκοοι Ελληνικής καταγωγής, υπήκοοι των Κρατών - μελών της Ε.Ε., υπήκοοι των κρατών που περιλαμβάνονται στην Ευρωπαϊκή σύμβαση που κυρώθηκε με το Ν.Δ. 401/59 που κατοικούν μόνιμα και νόμιμα στην Ελλάδα και έχουν παθολογοανατομικό ποσοστό αναπηρίας τουλάχιστον 67%, δικαιούνται εκπτώσεως 50% επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου σε όλες τις διαδρομές εσωτερικού των υπεραστικών λεωφορείων των ΚΤΕΛ ενώ με τα αστικά μέσα συγκοινωνίας του νομού τους, παρέχεται το δικαίωμα δωρεάν μετακίνησής τους.

Σημειώνεται ότι, την ίδια έκπτωση δικαιούνται και οι συνοδοί τυφλών και ατόμων με Βαριά Νοητική Καθυστέρηση με δείκτη νοημοσύνης τριάντα (30) και κάτω.

Η Διοίκηση έχει δεχθεί ότι σε περίπτωση που ως συνοδός τυφλού χρησιμοποιείται σκύλος, εκδίδεται εισιτήριο με έκπτωση 50%  και ο σκύλος καταλαμβάνει θέση επιβάτη.

5. Οι μαθητές δικαιούνται έκπτωση 50% επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου στις αστικές γραμμές, που συνδέουν τον τόπο της διαμονής του μαθητή με το σχολείο που φοιτά και στην υπεραστική γραμμή που συνδέει τον τόπο της κατοικίας του μαθητή με την πόλη όπου βρίσκεται η έδρα του σχολείου, που φοιτά.

Η έκπτωση παρέχεται:

Α) Στους μαθητές των δημοσίων σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.

Β) Στους μαθητές των Δημοσίων και των αναγνωρισμένων από το Κράτος Ιδιωτικών Σχολών Τεχνικής και Επαγγελματικής μέσης και κατώτερης εκπαίδευσης.

Γ)  Στους μαθητές των ιδιωτικών σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης εφόσον στην πόλη δεν λειτουργούν αντίστοιχα δημόσια.

Δ) Στους ιεροσπουδαστές των εξαταξίων εκκλησιαστικών σχολών και ιεροδιδασκαλείων, εφόσον δεν μισθοδοτούνται από το Δημόσιο.

Ε) Στους μαθητές των σχολών μαθητείας ΟΑΕΔ και των Κέντρων Εργαζομένου Κοριτσιού του Οργανισμού Εργατικής Εστίας.

ΣΤ)Στους μαθητές των σχολών ειδικής αγωγής.( Φάρος τυφλών, Οργάνωση Αγροτικής και Τεχνικής Εκπαιδεύσεως τυφλών, Εθνικό Ίδρυμα Προστασίας Κωφαλάλων, Ίδρυμα Προστασίας Απροσάρμοστων Παιδιών “Η ΘΕΟΤΟΚΟΣ”, Εθνικό Ίδρυμα  Αποκαταστάσεως Αναπήρων κ.α.).

 Οι μαθητές δικαιούνται την έκπτωση με την επίδειξη του δελτίου μαθητικού εισιτηρίου, ο τύπος και ο χρωματισμός του οποίου καθορίζεται κάθε φορά από το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων.

Τα δελτία μαθητικών εισιτηρίων χορηγούνται από τα σχολεία με ευθύνη των Διευθυντών τους κατά την έναρξη του σχολικού έτους και θεωρούνται για την κανονική φοίτηση τον μήνα Φεβρουάριο. Τα δελτία αυτά ισχύουν χωρίς θεώρηση από τους συγκοινωνιακούς φορείς.

Διευκρινίζεται ότι ο μαθητής για να λάβει την έκπτωση στην υπεραστική γραμμή πρέπει να επιδεικνύει την αστυνομική του ταυτότητα ή άλλο δημόσιο έγγραφο από το οποίο θα προκύπτει ο τόπος της μόνιμης κατοικίας του.

Τα δελτία των μαθητών ισχύουν κατά την σχολική περίοδο εκτός από τις Κυριακές και Αργίες.

Ειδικά στις υπεραστικές γραμμές η έκπτωση παρέχεται και κατά τις Κυριακές και Αργίες

Κατ’ εξαίρεση:

α).   Οι μαθητές των τεχνικών και επαγγελματικών Σχολών και Λυκείων διακινούνται σε όλες τις αστικές λεωφορειακές γραμμές της περιοχής, όπου η έδρα της Σχολής που φοιτούν, όλες τις ημέρες της εβδομάδας και τις αργίες. Επί των δελτίων των μαθητών τίθεται σφραγίδα με την ανωτέρω ένδειξη.

β). Οι μαθήτριες του 2^ου κύκλου σπουδών (Μαϊου-Οκτωβρίου) της Ταχύρυθμης Εκπαίδευσης της Σχολής Επιμορφώσεως Εμποροϋπαλλήλων διακινούνται και κατά την θερινή περίοδο.

γ)   Οι μαθητές της Σχολής Εργοδηγών – Μηχανολόγων – Ηλεκτρολόγων ΣΕΛΕΤΕ και τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο.

δ)   Οι μαθήτριες των Κέντρων Εργαζομένου Κοριτσιού όλο το έτος.

ε)    Οι μαθητές των Δημοσίων σχολείων Εμπορικού Ναυτικού μέχρι τις 15 Αυγούστου, τις Κυριακές και λοιπές αργίες.

στ)  Οι μαθήτριες σχολών βοηθών νοσοκόμων και οι μαθητές των Δημοσίων Τεχνικών σχολών βοηθών εργοδηγών όλο το έτος και Κυριακές και λοιπές αργίες.

ζ).  Οι μαθητές των εκπαιδευτικών μονάδων μαθητείας του ΟΑΕΔ σε όλες τις αστικές λεωφορειακές γραμμές της περιοχής όπου η έδρα της σχολής που φοιτούν για όλο το έτος συμπεριλαμβανομένων των Κυριακών και αργιών.

η).  Οι μαθητές των δημοσίων και ιδιωτικών νυκτερινών σχολείων σε όλες τις αστικές γραμμές της περιοχής όπου η έδρα του σχολείου που φοιτούν..

Διευκρινίζεται ότι οι μαθητές της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, οι οποίοι κατοικούν μακριά από την έδρα του σχολείου τους, μεταφέρονται δωρεάν με ειδικά μαθητικά δελτία, σε χρέωση του Δημοσίου από τον τόπο της κατοικίας τους στο σχολείο που οφείλουν να φοιτούν, τις ημέρες που λειτουργούν τα σχολεία.

Τα ειδικά μαθητικά δελτία έχουν χρώμα μπλε και φέρουν φωτογραφία του μαθητή, υπογραφή του Διευθυντή του σχολείου και θεώρηση του Προέδρου του ΚΤΕΛ.

Το Ε.Μ.Δ., χρώματος μπλε, ισχύει μόνο κατά τις ημέρες λειτουργίας του σχολείου και καθ’ όλη τη διάρκεια του διδακτικού έτους και χρησιμοποιείται μόνο από τον αναγραφόμενο σε αυτό μαθητή.

Μαθητές κάτοχοι ΕΜΔ χρώματος μπλέ, οι οποίοι διακινούνται τις ημέρες μη λειτουργίας των σχολείων υποχρεούνται να καταβάλουν το 50% της κανονικής τιμής του εισιτηρίου και μόνον στην ειδική διαδρομή που κάνουν (τόπος κατοικίας τους - έδρα σχολείου και αντίστροφα).

Επίσης μαθητές κάτοχοι ΕΜΔ, χρώματος μπλε, καταβάλουν το 50% της κανονικής τιμής του εισιτηρίου, όταν μετακινούνται τις απογευματινές και βραδινές ώρες τις ημέρες λειτουργίας των σχολείων τους, τα οποία λειτουργούν πρωί, στην ειδική γραμμή που αναγράφεται στο ΕΜΔ.

Όσοι μαθητές παρακολουθούν μαθήματα ενισχυτικής διδασκαλίας και υπάρχει σχετική θεώρηση στην πίσω όψη του ΕΜΔ από τον Δ/ντή του σχολείου (δεν απαιτείται και από τον Πρόεδρο του ΚΤΕΛ),   μετακινούνται δωρεάν και το απόγευμα.

Όταν οι μαθητές μετακινούνται απογεύματα ή αργίες εκτός ειδικής γραμμής δεν δικαιούνται έκπτωση.

6. Στο στρατιωτικό προσωπικό του ΓΕΣ-ΓΕΑ-ΓΕΝ παρέχεται έκπτωση 15% επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου σε όλες τις γραμμές.

7.     Οι ως άνω εκπτώσεις είναι υποχρεωτικές από την νομοθεσία.

Πολλά ΚΤΕΛ, όμως, στο πλαίσιο της κοινωνικής τους προσφοράς, παρέχουν σε  ορισμένες κατηγορίες επιβατών ειδικές εκπτώσεις.

Α.  Στους  σπουδαστές των ΙΕΚ παρέχεται έκπτωση 25% επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου, μόνον όμως για την υπεραστική γραμμή από τον τόπο κατοικίας τους στην πόλη όπου φοιτούν και αντίστροφα, και για το χρονικό διάστημα που αναγράφεται στα δελτία των σπουδαστών, που πρέπει να φέρουν  θεώρηση του Προέδρου του ΚΤΕΛ.  
Προσοχή! Οι σπουδαστές ΙΕΚ δικαιούνται υποχρεωτικά εκ του νόμου έκπτωση 25% στα μεταφορικά μέσα της Αθήνας (αστική συγκοινωνία) και μόνο σε αυτά.

        Β.   Σε όσους υπηρετούν την στρατιωτική τους θητεία   παρέχεται   έκπτωση 25% σε όλες ή σε μερικές  γραμμές.   

         Ειδικά το Υπεραστικό ΚΤΕΛ Ιωαννίνων χορηγεί κάρτα επιβάτη, ο κάτοχος της οποίας εάν πραγματοποιήσει δώδεκα ταξίδια σε προορισμούς όπως η Αθήνα, η Θεσσαλονίκη, η Βέροια και η Κόρινθος εντός τριών μηνών λαμβάνει δώρο ένα ταξίδι με επιστροφή. 
Επίσης χορηγεί δελτίο έκπτωσης 25% επί της κανονικής τιμής του εισιτηρίου στους επιβάτες που μετακινούνται 5 ημέρες την εβδομάδα επί ένα μήνα σε προορισμούς όπως Άρτα, Πρέβεζα, Ηγουμενίτσα, Αγρίνιο, Αμφιλοχία.

8.     Χωρίς καταβολή εισιτηρίου ταξιδεύουν: 
Α. Οι βουλευτές και ευρωβουλευτές.
Β.  Τα όργανα της τάξεως, οι πυροσβέστες και οι Συνοριακοί φύλακες, εντός της περιοχής τους.

Γ. Το προσωπικό και οι ιδιοκτήτες των αστικών και υπεραστικών ΚΤΕΛ  δικαιούνται να μετακινούνται ελεύθερα -με την επίδειξη Δελτίου Ελεύθερης κυκλοφορίας- σε όλες τις συγκοινωνιακές γραμμές εντός νομού. Επίσης δικαιούνται 5 εισιτήρια δρομολογίων ετησίως με επιστροφή εκτός των ορίων του νομού με τα υπεραστικά ΚΤΕΛ σε όλη τη χώρα.

 Δ. Τα ίδια ισχύουν και για το προσωπικό του ΚΣΑΥΛΕ, το δελτίο του οποίου χορηγείται από τον Πρόεδρο αυτού.
Ε. Τα μέλη των διοικητικών συμβουλίων της ΠΟΑΥΣ, ΠΟΕΙΑΛ, ΟΥΠΑΕ και ΠΟΥΠΑ δικαιούνται μετακίνηση χωρίς καταβολή εισιτηρίου, σε όλη τη χώρα και για όλο το έτος στη διάρκεια της θητείας τους, με την επίδειξη του δελτίου τους.

Δ.ΑΣΦ./1069/1315813/2018  

Ασφαλιστική αντιμετώπιση των μετόχων Ανωνύμων Εταιρειών ΚΤΕΛ

ΘΕΜΑ: Ασφαλιστική αντιμετώπιση των μετόχων Ανωνύμων Εταιρειών των οποίων ο σκοπός είναι η μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων επί κομίστρω με αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης 
ΣΧΕΤ: - Η αρ. 35/2013 εγκύκλιος του τ. ΟΑΕΕ, όπως ισχύει μετά το αρ. πρωτ. ΔΙΑΣΦ/Φ3/147/1834193/3-12-2013 έγγραφο
- Οι διατάξεις της περ. γ της παρ.7 του άρθρου 39 ν. 4387/2016
Με αφορμή ερωτήματα Περιφερειακών Υπηρεσιών σχετικά με το ισχύον ασφαλιστικό καθεστώς, μετά την έναρξη ισχύος των διατάξεων του ν. 4387/16, των μετόχων Ανωνύμων Εταιρειών των οποίων ο σκοπός είναι η μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων επί κομίστρω με αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης, σας γνωρίζουμε τα εξής προς ενιαία εφαρμογή:
Με τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 51 του ν. 3996/2011, όπως επαναδιατυπώθηκαν στην παρ. 9 του άρθρου 116έγγραφο του ν. 4072/2012, στην υποχρεωτική ασφάλιση του τ. ΟΑΕΕ υπάγονταν *στις περιπτώσεις που το θα στα οι μέτοχοι των ανωνύμων εταιρειών των οποίων ο σκοπός είναι η μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων επί κομίστρω με αυτοκίνητα δημόσιας χρήσης, εφόσον:

• κατείχαν ονομαστικές μετοχές, μίας ή περισσοτέρων από τις παραπάνω ΑΕ, που αντιπροσώπευαν ποσοστό επί αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης μεγαλύτερο του 10% ή
• κατείχαν ονομαστικές μετοχές, μίας ή περισσοτέρων από τις παραπάνω ΑΕ, που αντιπροσώπευαν ποσοστό επί αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης μικρότερο ή ίσο του 10%, δεν οδηγούσαν αυτοπρόσωπα το συνιδιόκτητο αυτοκίνητο ΔΧ ή άλλο αυτοκίνητο ΔΧ της ίδιας ανώνυμης εταιρείας και δεν είχαν ασφάλιση από άλλη εργασία ή απασχόληση. 

Εξαιρούνταν από την ασφάλιση του τ. ΟΑΕΕ και υπάγονταν στην ασφάλιση του τ. ΙΚΑ – ΕΤΑΜ οι κατέχοντες ονομαστικές μετοχές μίας ή περισσοτέρων από τις παραπάνω ΑΕ, που αντιπροσώπευαν ποσοστό επί αυτοκινήτων ΔΧ μικρότερο ή ίσο του 10%, οι οποίοι οδηγούσαν αυτοπρόσωπα το συνιδιόκτητο αυτοκίνητο ΔΧ ή άλλο αυτοκίνητο ΔΧ της ίδιας ανώνυμης εταιρείας.
Επίσης, εξαιρούνταν από την υποχρεωτική ασφάλιση του τ. ΟΑΕΕ οι κατέχοντες ονομαστικές μετοχές, μίας ή περισσοτέρων από τις παραπάνω ΑΕ, που αντιπροσώπευαν ποσοστό επί αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης μικρότερο ή ίσο του 10%, οι οποίοι δεν οδηγούσαν αυτοπρόσωπα το συνιδιόκτητο αυτοκίνητο δημόσιας χρήσης ή άλλο αυτοκίνητο ΔΧ της ίδιας ανώνυμης εταιρείας και ασφαλίζονταν για άλλη εργασία ή απασχόληση σε άλλο φορέα κύριας ασφάλισης.
Με τις διατάξεις της παρ. 7γ του άρθρου 39 ν. 4387/16, από 1/1/2017 υπάγονται υποχρεωτικά στον ΕΦΚΑ και καταβάλλουν εισφορές ελεύθερων επαγγελματιών οι κάτοχοι ονομαστικών μετοχών Ανωνύμων Εταιριών, των οποίων ο σκοπός είναι η μεταφορά προσώπων ή πραγμάτων επί κομίστρω με αυτοκίνητα ΔΧ ανεξαρτήτως ποσοστού. Ως εκ τούτου, από 1/1/2017 δεν εφαρμόζεται πλέον η αρ. 35/2013 εγκύκλιος του τ. ΟΑΕΕ, όπως αυτή διορθώθηκε με το αρ. πρωτ. ΔΙΑΣΦ/Φ3/147/1834193/3-12-2013 έγγραφο.
Ως γνωστόν, οι μέτοχοι των Κ.Τ.Ε.Λ. Α.Ε. θεωρούνται ιδιοκτήτες ΔΧ λεωφορείων σε ποσοστά ανάλογα με τις μετοχές που κατέχουν.
Στις περιπτώσεις φυσικών προσώπων που τυγχάνουν ταυτόχρονα μέτοχοι συγκεκριμένου Κ.Τ.Ε.Λ. Α.Ε. και οδηγοί στα ΔΧ λεωφορεία του ίδιου ΚΤΕΛ, τότε υπερισχύει η ιδιότητα του ιδιοκτήτη ΔΧ λεωφορείου (ως μετόχου της ΚΤΕΛ ΑΕ) έναντι της ιδιότητας του οδηγού (όπως έχει γίνει δεκτό με σειρά αποφάσεων του ΣτΕ) και ασφαλίζονται ως ελεύθεροι επαγγελματίες.
Στις περιπτώσεις που τα πρόσωπα αυτά είναι μέτοχοι συγκεκριμένου Κ.Τ.Ε.Λ. Α.Ε. και οδηγοί ΔΧ λεωφορείων τρίτων τα οποία δεν είναι ενταγμένα στο Κ.Τ.Ε.Λ. που κατέχουν μετοχές, τότε εφαρμόζονται οι διατάξεις περί παράλληλης ασφάλισης του άρθρου 36 ν. 4387/16.
Με ευθύνη των προϊσταμένων να λάβει γνώση της παρούσας το προσωπικό της μονάδας.
Ο ΑΝ/ΤΗΣ ΠΡ/ΝΟΣ ΓΕΝ. Δ/ΝΣΗΣ ΕΙΣΦΟΡΩΝ & ΕΛΕΓΧΩΝ ΧΡΗΣΤΟΣ ΛΙΑΠΑΚΗΣ
Ακριβές Αντίγραφο Η ΠΡ/ΝΗ ΑΥΤ/ΛΟΥΣ ΤΜ/ΤΟΣ ΔΙΟΙΚ.ΜΕΡΙΜΝΑΣ ΕΛΕΝΗ ΤΣΙΟΥΤΣΙΑ

Οι ασφαλιστικές εισφορές των οδηγών-συνιδιοκτητών λεωφορείων ενταγμένων σε ΚΤΕΛ ή ΚΤΕΛ ΑΕ

του Δημητρίου Φίλη
Λογιστή-Φοροτεχνικού
Διευθυντή ΚΤΕΛ Ιωαννίνων

Οι ιδιοκτήτες των λεωφορείων που είναι ενταγμένα σε ΚΤΕΛ ή ΚΤΕΛ ΑΕ έχουν ασφαλιστική ιδιότητα και υπάγονται υποχρεωτικά στην ασφάλιση ΕΦΚΑ /Τομέας Αυτοαπασχολουμένων και οι εισφορές τους υπολογίζονται με βάση το εισόδημά τους από την εκμετάλλευση ή την οδήγηση του λεωφορείου.
Η Διοίκηση έχει δεχθεί (ΠΟΛ.1179/2016) ότι οι υπηρεσίες που παρέχει ο οδηγός -συνιδιοκτήτης (μέλος της κοινωνίας εκμετάλλευσης) του λεωφορείου δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση υπηρεσίες που παρέχονται στο πλαίσιο της εταιρικής του εισφοράς, όπως συμβαίνει με τη σύμβαση εταιρείας με την έννοια του άρθρου 741 ΑΚ, και ότι οι αμοιβές που αυτός λαμβάνει για τις υπόψη υπηρεσίες θεωρούνται εισόδημα από μισθωτή εργασία.
Περαιτέρω και δεδομένου ότι η κοινωνία αποτελεί πλέον υποκείμενο του φόρου εισοδήματος των νομικών προσώπων και νομικών οντοτήτων με βάση τις διατάξεις των άρθρων 2 και 45 του Ν.4172/2013, οι υπόψη αμοιβές εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της κοινωνίας εκμετάλλευσης λεωφορείων με τις διατάξεις των άρθρων 22 και 23 του Ν.4172/2013 (αριθμ. πρωτ. Δ12 Α 1053453 ΕΞ2014/24.03.2014).
Τα ανωτέρω ισχύουν και στην περίπτωση αμοιβών που λαμβάνουν διαχειριστές, εκπρόσωποι ή διευθυντές της κοινωνίας, δηλαδή οι αμοιβές αυτές εκπίπτουν ως εισόδημα από μισθωτή εργασία με βάση τα αναφερόμενα στο αριθ. ΔΕΑΦ 1064780 ΕΞ2015/11.05.2015 έγγραφό μας.
Το ΙΚΑ, έχει δεχθεί ότι οι οδηγοί συνιδιοκτήτες που εργάζονται ως οδηγοί είτε στα λεωφορεία τους είτε σε λεωφορεία τρίτων δεν ασφαλίζονται σε αυτό (Έγγραφο ΙΚΑ Τ/475/32/7-10-2003) αλλά καλύπτονται από την ασφάλισή τους στον Ο.Α.Ε.Ε.
Επισημαίνεται, ότι οι ανωτέρω αμοιβές των οδηγών συνιδιοκτητών για την οδήγηση του λεωφορείου καθώς και οι αμοιβές των συνιδιοκτητών για την εκπροσώπηση ή διαχείριση ή διεύθυνση της κοινωνίας υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του ΕΦΚΑ κλάδου αυτοαπασχολουμένων με συντελεστή 26,95%.
Αλλά και οι αμοιβές των οδηγών των λεωφορείων ιδιοκτητών ή συνιδιοκτητών αυτών τις οποίες λαμβάνουν από την ΚΤΕΛ ΑΕ για την πρόσθετη απασχόληση τους κατά τις Κυριακές, νυκτερινές ώρες ή υπερωρίες, υπόκεινται σε ασφαλιστικές εισφορές υπέρ του ΕΦΚΑ κλάδου αυτοαπασχολουμένων (βλ. σχετικά ΣτΕ 3515/2014 ).
Ο ΕΦΚΑ προκειμένου να υπολογίσει τις εισφορές των ασφαλισμένων, λαμβάνει την πληροφόρηση για τα εισοδήματά τους από το έντυπο Ε1 (Δήλωση φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων).
Κατά την άποψή μας οι αμοιβές που λαμβάνει ο συνιδιοκτήτης οδηγός είτε απασχολείται στο λεωφορείο του είτε σε λεωφορείου τρίτου του πρέπει να καταχωρηθούν στον κωδικό 325 του εντύπου Ε1, έτσι ώστε να φορολογηθεί ως εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες και να υπαχθεί σε ασφαλιστική εισφορά υπέρ ΕΦΚΑ 26,95%.
Στην προκειμένη περίπτωση ο μισθός του οδηγού συνιδιοκτήτη που για την φορολογία μόνο θεωρείται εισόδημα από μισθωτές υπηρεσίες εξομοιώνεται με τις αμοιβές διευθυντών ή μελών Δ.Σ. εταιρίας ή κάθε άλλου νομικού προσώπου ή νομικής οντότητας και φορολογείται σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 1 του άρθρου 15 του Ν.4172/2013.
Αντίθετα, εάν ο μισθός του οδηγού συνιδιοκτήτη καταχωρισθεί στον κωδικό 301 του εντύπου Ε1 όπου καταχωρίζονται οι μισθοί των υπαλλήλων με εξαρτημένη εργασία, οι οποία ασφαλίζονται στον ΕΦΚΑ(τ. ΙΚΑ) ενώ για τον μισθό αυτό δεν έχουν αποδοθεί νομίμως εισφορές στο ΙΚΑ αποφεύγεται μη νομίμως η καταβολή εισφορών στον ΕΦΚΑ/Αυτοαπασχολουμένων.

Η φορολογία μεταβίβασης λεωφορείων και ΤΑΧΙ ΔΧ βάσει του άρθρου 10 του N 2759/1998

1. Εισαγωγικές επισημάνσεις

 

Οι διατάξεις του άρθρου 10 του Ν 2579/1998  , όπως ισχύουν σήμερα, ρυθμίζουν τα θέματα της φορολογίας μεταβίβασης των Δ.Χ. λεωφορείων αστικών και υπεραστικών ενταγμένων σε ΚΤΕΛ ή ΚΤΕΛ ΑΕ, των τουριστικών λεωφορείων καθώς και των επιβατικών Δ.Χ. αυτοκινήτων ΤΑΧΙ έως την 31.12.2018, σύμφωνα με το άρθρο 182 παρ. 4 του πρόσφατου Ν 4537/2018 (ΦΕΚ Α΄ 84/15.5.2018).

 

Οι διατάξεις αυτές, λειτουργούν παράλληλα και αυτόνομα προς τις γενικές φορολογικές διατάξεις (ΚΦΕ, Ν 4172/2013) και έχουν περιορισμένη χρονική διάρκεια εφαρμογής.

 

Αφορούν την μεταβίβαση από επαχθή αιτία των αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης και κατά συνέπεια στην περίπτωση δωρεών ή κληρονομιών εξακολουθούν και εφαρμόζονται οι οικείες διατάξεις και όχι οι διατάξεις αυτού του άρθρου.

 

Στις περιπτώσεις που επιβάλλεται ο φόρος αυτού του άρθρου προβλέπεται παράλληλη απαλλαγή των πωλητών από το φόρο ή την εισφορά που επιβάλλεται με βάση τις ισχύουσες διατάξεις στο κέρδος (υπεραξία) που προκύπτει από τη μεταβίβαση τόσο της άδειας των αυτοκινήτων αυτών, όσο και από τη μεταβίβαση ως εμπορεύματος του οχήματος (που αποτελεί πάγιο στοιχείο για τους ιδιοκτήτες του) των υπόψη αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης (ΠΟΛ. 1113/1998).

 

Επισημαίνεται ότι η απαλλαγή αυτή εκτός από τον φόρο εισοδήματος αφορά και την εισφορά αλληλεγγύης (ΠΟΛ. 1106/2018) και δεν αφορά ούτε την εισφορά υπέρ του ΤΣΑ[1], ούτε οποιαδήποτε άλλη επιβάρυνση π.χ. τέλος χαρτοσήμου[2].

 

Συγκεκριμένα, τα αναλογικά κλιμακωτά πάγια τέλη χαρτοσήμου: (Άρθρο 4 παρ. 4 ΝΔ 1146/1972) καθορίσθηκαν ως ακολούθως:

 

[...] β) Αυτοκίνητα επιβατηγά δημοσίας χρήσεως, μετά ή άνευ μετρητού, εις δύο και έντεκα (2,11) ευρώ ανά φορολογήσιμον ίππον...

 

στ) Λεωφορεία, πάσης κατηγορίας και χρήσεως, εις τέσσερα και σαράντα (4,40) ευρώ ανά θέσιν καθημένου επιβάτου και εις ογδόντα οκτώ λεπτά (0,88) ανά θέσιν ορθίου επιβάτου.

 

Επί πλέον καθορίσθηκε αναλογικό τέλος χαρτοσήμου (άρθρο 4 παρ. 5) προκειμένου περί μεταβιβάσεως αυτοκινήτου οχήματος δημοσίας χρήσεως, πάσης κατηγορίας, ...εις ποσοστόν ενός και πεντήκοντα εκατοστών επί τοις εκατόν (1,50%) επί της αξίας της αδείας κυκλοφορίας τούτου (υπεραξία), κατά τον χρόνον της μεταβιβάσεως. Τα τέλη αυτά προσαυξάνονται και με εισφορά ΟΓΑ 20% (ΠΟΛ. 28/3.2.1987 και ΠΟΛ. 1103/1990, ΠΟΛ.1195/1993).

 

2. Οι διατάξεις του φόρου μεταβίβασης

 

Ειδικότερα, σε κάθε μεταβίβαση από επαχθή αιτία αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης, επιβάλλεται εφάπαξ ποσό φόρου για τη μεταβιβαζόμενη άδεια κυκλοφορίας ως ακολούθως:

 

Παρ. 1. [...] β) Για επιβατικό αυτοκίνητο δημόσιας χρήσης (ΤΑΧΙ), κατά την πρώτη μεταβίβαση, ποσό τρείς χιλιάδες σαράντα ένα ευρώ και εβδομήντα πέντε λεπτά (3.041,75). Για καθεμιά από τις μετέπειτα από αυτή μεταβιβάσεις, ποσό χίλια τριακόσια πενήντα ένα ευρώ και είκοσι πέντε λεπτά (1.351,25). Τα ποσά αυτά μειώνονται κατά ποσοστό δεκαπέντε τοις εκατό (15%) εφόσον το αυτοκίνητο έχει ως έδρα δήμο ή κοινότητα με πληθυσμό κάτω από εκατό χιλιάδες (100.000) κατοίκους και κατά ποσοστό είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) εφόσον το αυτοκίνητο έχει ως έδρα δήμο ή κοινότητα με πληθυσμό κάτω από πέντε χιλιάδες (5.000) κατοίκους. Ως πρώτη μεταβίβαση, για την εφαρμογή των διατάξεων της περίπτωσης αυτής, θεωρείται η μεταβίβαση που έγινε μετά την 1.1.1997.

 

γ) Για τουριστικό λεωφορείο δημόσιας χρήσης, ποσό τριακόσια τριάντα εννέα ευρώ και είκοσι πέντε λεπτά (339,25).

 

δ) Για λεωφορείο δημόσιας χρήσης, που ανήκει σε φυσικό πρόσωπο ή σε επιχείρηση οποιασδήποτε νομικής μορφής ή σε κοινοπραξία ή σε κοινωνία, που είναι ενταγμένο σε ΚΤΕΛ και εκτελεί μεταφορές με κόμιστρο, σε:

 

αα) Υπεραστικές επιβατικές γραμμές, αναλόγως του ύψους του μερίσματος που διανεμήθηκε για το μεταβιβαζόμενο λεωφορείο στο προηγούμενο έτος από τη μεταβίβαση, ποσό δύο χιλιάδες είκοσι εννέα και εβδομήντα πέντε (2.029,75) ευρώ, εφόσον το υπόψη μέρισμα δεν ήταν μεγαλύτερο από είκοσι εννέα χιλιάδες τριακόσια πενήντα (29.350) ευρώ, ποσό τρείς χιλιάδες τριακόσια εβδομήντα πέντε ευρώ και είκοσι πέντε λεπτά (3.375,25), εφόσον το υπόψη μέρισμα ήταν πάνω από είκοσι εννέα χιλιάδες τριακόσια πενήντα (29.350) ευρώ και μέχρι σαράντα τέσσερις χιλιάδες είκοσι πέντε (44.025) ευρώ και ποσό πέντε χιλιάδες εξήντα (5.060,00) ευρώ, εφόσον το υπόψη μέρισμα υπερέβαινε τα σαράντα τέσσερις χιλιάδες είκοσι πέντε (44.025) ευρώ.

 

ββ) Αστικές επιβατικές γραμμές, ποσό χίλια εξακόσια ενενήντα ευρώ και πενήντα λεπτά (1.690,50).

 

ε) ...

 

Κατά την εφαρμογή των διατάξεων αυτής της παραγράφου, για κάθε μεταβίβαση ποσοστού δικαιώματος συνιδιοκτησίας, το αντίστοιχο ποσό φόρου επιμερίζεται ανάλογα. 

 

Παρ. 2. Σε κάθε μεταβίβαση του οχήματος αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης από επαχθή αιτία, περιλαμβανομένης και της ανταλλαγής του, πριν από τη μεταβίβαση αυτή, καταβάλλεται εφάπαξ πάγιο ποσό φόρου για τη μεταβίβαση του πάγιου αυτού στοιχείου ως εξής:

 

[...] β) Για επιβατικό αυτοκίνητο δημόσιας χρήσης, ποσό τριακόσια τριάντα εννέα ευρώ και είκοσι πέντε λεπτά (339,25).

 

γ) Για τουριστικό λεωφορείο δημόσιας χρήσης, αναλόγως του αριθμού των θέσεων καθήμενων επιβατών του οχήματος και των ετών κυκλοφορίας του στην Ελλάδα ως εξής:

 

ΕΤΗ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑΣ	ΘΕΣΕΙΣ	ΠΟΣΑ ΦΟΡΟΥ ΣΕ ΕΥΡΩ
6	25	404,80
6	26-38	471,50
6	39-52	607,20
6	53+	673,90
6-13	25	556,60
6-13	26-38	1.113,20
6-13	39-52	1.889,45
6-13	53+	2.193,05
13-20	25	370,30
13-20	26-38	741,75
13-20	39-52	1.416,80
13-20	53+	1.687,05
20+	25	235,75
20+	26-38	506,00
20+	39-52	708,40
20+	53+	944,15

 

δ) Για λεωφορείο δημόσιας χρήσης, που είναι ενταγμένο σε ΚΤΕΛ ή ανήκει σε επιχείρηση με οποιαδήποτε νομική μορφή ή κοινοπραξία ή κοινωνία, το οποίο εκτελεί ή εκτελούσε μεταφορές σε αστικές ή υπεραστικές επιβατικές γραμμές, ποσό χίλια τριακόσια πενήντα ένα ευρώ και είκοσι πέντε λεπτά (1.351,25). Στην περίπτωση που από το έτος της πρώτης κυκλοφορίας του λεωφορείου στην Ελλάδα έχουν παρέλθει πάνω από δέκα έτη, ως πρώτου έτους λαμβανομένου του έτους της πρώτης κυκλοφορίας του στην Ελλάδα, το πιο πάνω ποσό μειώνεται στα εξακόσια εβδομήντα οκτώ ευρώ και πενήντα λεπτά (678,50).

 

Για κάθε μεταβίβαση ποσοστού συνιδιοκτησίας του οχήματος, το αντίστοιχο ποσό φόρου αυτής της παραγράφου επιμερίζεται ανάλογα.

 

Έγινε δεκτό από την Διοίκηση (ΠΟΛ. 1113/1998) ότι οι διατάξεις του άρθρου 10 του Ν 2579/1998  δεν επηρεάζουν άμεσα ή έμμεσα ούτε άλλες διατάξεις της φορολογίας εισοδήματος (πχ. τεκμήριο δαπάνης αγοράς επιχείρησης, με εξαίρεση βέβαια τις διατάξεις για την φορολογία υπεραξίας), ούτε διατάξεις άλλων φορολογιών (κληρονομιών, δωρεών κλπ).[3]

 

«Δεν επιβάλλονται τα ποσά φόρου των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 10 του Ν 2579/1998  σε περίπτωση ανταλλαγής ποσοστών συνιδιοκτησίας που πραγματοποιείται μεταξύ τους. Προκειμένου για μεταβιβάσεις που πραγματοποιούνται σε δικαιούχους που υπάγονται στην Αʼ και Βʼ κατηγορία του άρθρου 29 του Ν 2961/2001 (ΦΕΚ 266 Αʼ), τα ποσά φόρου των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 10 του Ν 2579/1998  μειώνονται κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) και είκοσι πέντε τοις εκατό (25%) αντίστοιχα» (άρθρο 32 § 2 του Ν 3229/2004  , ΦΕΚ Α΄ 38 10.2.2004).

 

Δηλαδή, θεσπίσθηκε απαλλαγή από την καταβολή του εφάπαξ πάγιου ποσού φόρου που προβλέπεται από τις προαναφερόμενες διατάξεις για το όχημα αλλά και για την άδεια κυκλοφορίας αυτού, στην περίπτωση ανταλλαγής ποσοστών συνιδιοκτησίας που πραγματοποιείται μεταξύ των εκμεταλλευτών οχημάτων δημόσιας χρήσης (ΤΑΧΙ, λεωφορείων κ.λπ.). Για παράδειγμα έστω ότι ο Α και ο Β είναι συνιδιοκτήτες κατά 50% σε δύο διαφορετικά λεωφορεία τουριστικά τα Χ και Ψ. Εάν ο Α ανταλλάξει το ποσοστό συμμετοχής (50%) του λεωφορείου (Χ) με το ποσοστό του Β (50%) στο λεωφορείο (Ψ), η πράξη αυτή απαλλάσσεται της εφάπαξ καταβολής του πάγιου ποσού φόρου.

 

Σε άλλη περίπτωση έστω ότι ο Α έχει το 100% ενός ταξί (Χ) και ο Β το 100% ενός ταξί (Ψ), ο Β ανταλλάσσει το 50% του (Ψ) Ταξί με το 50% του (Χ) ταξί του Α, η πράξη αυτή απαλλάσσεται της εφάπαξ καταβολής του πάγιου ποσού φόρου για το όχημα και την άδεια του.

 

Επίσης, καθιερώθηκε μείωση των ποσών φόρου που επιβάλλονται για την άδεια και το όχημα αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης (ΤΑΧΙ, λεωφορεία) κατά τη μεταβίβασή τους σε συγγενείς πρώτου και δεύτερου βαθμού, όπως οι κατηγορίες αυτής της συγγένειας προσδιορίζονται στο άρθρο 29 του Ν 2961/2001  .

 

Παρ. 3: Τα ποσά των φόρων των προηγούμενων παραγράφων βαρύνουν τον πωλητή και καταβάλλονται από αυτόν με την υποβολή σχετικής δήλωσης στη δημόσια οικονομική υπηρεσία που είναι αρμόδια για τη φορολογία του εισοδήματός του.

 

Η δήλωση αυτή υπογράφεται από όλους τους συμβαλλόμενους και υποβάλλεται σε τέσσερα (4) αντίτυπα από τα οποία τα δύο επιστρέφονται θεωρημένα στον αγοραστή και το ένα στον πωλητή...

 

Όταν μεταβιβάζεται η άδεια του αυτοκινήτου δημόσιας χρήσης, υποβάλλεται μια μόνο δήλωση για την καταβολή του φόρου τόσο για τη μεταβιβαζόμενη άδεια, όσο και για το μεταβιβαζόμενο όχημα ως εμπόρευμα, ενώ εάν μεταβιβάζεται μόνο το αυτοκίνητο όχημα, στο έντυπο της δήλωσης γράφεται ότι μεταβιβάζεται μόνο το αυτοκίνητο όχημα και όχι και η άδεια και καταβάλλεται ο φόρος μόνο για το αυτοκίνητο όχημα (πάγιο στοιχείο).

 

Παρ. 4: Απαγορεύεται η σύνταξη συμβολαιογραφικών εγγράφων[4], καθώς και η καταχώριση σε δημόσια βιβλία ή έγγραφα συμβολαιογραφικού ή ιδιωτικού συμφωνητικού, για δικαιοπραξία των παραγράφων 1 και 2 αυτού του άρθρου, καθώς και η έκδοση οποιουδήποτε δημοσίου εγγράφου που να βεβαιώνει οτιδήποτε που να προκύπτει από αυτή τη δικαιοπραξία, χωρίς την υποβολή θεωρημένου από την αρμόδια οικονομική υπηρεσία αντιτύπου της δήλωσης αυτού του άρθρου. Τα πρόσωπα που παραβαίνουν τις υποχρεώσεις που προβλέπονται από αυτό το άρθρο υπόκεινται και στο πρόστιμο της παραγράφου 1 του άρθρου 4 του Ν

2523/1997  [...].

 

Σύμφωνα με το άρθρο 3 παρ. 5 του Ν 2963/2001  μαζί με την άδεια κυκλοφορίας ΔΧ των λεωφορείων αστικών και υπεραστικών, τα οποία είναι ενταγμένα σε ΚΤΕΛ, μεταβιβάζονται και οι μετοχές της ΚΤΕΛ ΑΕ, τις οποίες κατέχει ο πωλητής.

 

Με την επιβολή του σχετικού εφάπαξ ποσού φόρου εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση για το υπερτίμημα που προκύπτει κατά τις μεταβιβάσεις αυτές. Τα προαναφερόμενα ισχύουν για όλες τις περιπτώσεις μεταβίβασης Δ.Χ. οχήματος ανεξάρτητα από την κατηγορία των βιβλίων που τηρεί η επιχείρηση της οποίας αυτό είναι πάγιο στοιχείο (ΠΟΛ. 1044/2004).

 

Δεδομένου ότι οι διατάξεις του άρθρου 10 του Ν 2579/1998 κατισχύουν, ως ειδικότερες, σε σχέση με τις διατάξεις του Ν 4172/2013  (ΚΦΕ), προκύπτει ότι με την καταβολή των πιο πάνω ποσών φόρου δεν έχουν περαιτέρω εφαρμογή οι διατάξεις του Ν 4172/2013  στις πωλήτριες επιχειρήσεις για την υπεραξία που προκύπτει από τη μεταβίβαση της άδειας κυκλοφορίας και του οχήματος, αντίστοιχα, με την επιφύλαξη των διατάξεων του δεύτερου εδαφίου της παρ. 1 του άρθρου 47 του ίδιου νόμου (ΠΟΛ. 1128/2015), δηλαδή με την επιβολή του σχετικού εφάπαξ ποσού φόρου εξαντλείται η φορολογική υποχρέωση για το υπερτίμημα που προκύπτει κατά τις μεταβιβάσεις αυτές (ΠΟΛ. 1044/2004).

 

Διευκρινίζεται ότι τα πιο πάνω αναφερόμενα σχετικά με τη μη περαιτέρω φορολόγηση της υπεραξίας που προκύπτει από τη μεταβίβαση της άδειας κυκλοφορίας και του οχήματος, αντίστοιχα, εφόσον έχουν καταβληθεί τα ποσά φόρου του άρθρου 10 του Ν 2579/1998  , εφαρμόζονται και για την υπεραξία που προκύπτει από τη μεταβίβαση μετοχών ανώνυμων εταιρειών ΚΤΕΛ, όταν η μετοχική ιδιότητα μεταβιβάζεται ταυτόχρονα με τη μεταβίβαση του λεωφορείου δημόσιας χρήσης, κυριότητας του μεταβιβάζοντος μετόχου (φυσικού ή νομικού προσώπου), σύμφωνα με τις διατάξεις της παρ. 5 του άρθρου 3 του N 2963/2001, καθώς και για την υπεραξία που προκύπτει όταν η μεταβίβαση του οχήματος δημόσιας χρήσης και της άδειας κυκλοφορίας του συνεπάγεται τη μεταβίβαση ολόκληρης της ατομικής επιχείρησης. (ΠΟΛ. 1128/2015).

 

Τέλος, επισημαίνεται ότι μετά την λήξη του μεταβατικού καθεστώτος του άρθρου 10 του Ν 2579/1998  , από την 1.1.2019 για το υπερτίμημα των μεταβιβάσεων των αυτοκινήτων ΔΧ θα έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του Ν 4172/2013  .

 

Υποσημειώσεις

 

[1]. Κατʼ άρθρο 33 του Ν 1759/1998  (ΦΕΚ Αʼ 50) «θεσπίζεται υπέρ ΤΣΑ ποσοστιαία εισφορά 3% στη μεταβιβαζόμενη συνολική αξία κάθε αυτοκινήτου Δημόσιας Χρήσης ή ποσοστού αυτού καταβαλλόμενη κατά ίσα μέρη από τους συμβαλλόμενους».

 

[2]. Η μεταβίβαση της άδειας μεταφορικού μέσου δημόσιας χρήσης, με ή χωρίς τη μεταβίβαση και του ίδιου του μεταφορικού μέσου, εφʼ όσον η μεταβίβαση γίνεται από επαχθή αιτία, δηλαδή με αντάλλαγμα και ο αποκτών δια αυτής δύναται να ενεργήσει δημόσια μεταφορά προσώπων, δεν υπόκειται σε ΦΠΑ αλλά υποχρεωτικά υπάγεται σε τέλος χαρτοσήμου (ΠΟΛ. 1103/1990). Συγκεκριμένα, για τη μεταβίβαση αυτή οφείλονται τα τέλη χαρτοσήμου που προβλέπονται από τις διατάξεις του ΝΔ 1146/1972.

 

[3]. Η πώληση αποχαρακτηρισμένου αυτοκινήτου ΔΧ ως εμπορεύματος υπόκειται σε ΦΠΑ. Η αγορά νέου οχήματος σε αντικατάσταση παλαιού από τον κάτοχο αδείας αυτοκινήτου ΔΧ δεν αποτελεί τεκμήριο αγοράς και υπόκειται σε ΦΠΑ και όταν αποκτάται από χώρα της ΕΕ.

 

[4]. Συντάσσεται συμβολαιογραφικό έγγραφο για την μεταβίβαση τουριστικού λεωφορείου με παλαιά άδεια. Για την μεταβίβαση εξ ολοκλήρου αδείας ΔΧ λεωφορείου ενταγμένου σε ΚΤΕΛ αντί συμβολαίου εκδίδεται τιμολόγιο πώλησης, ενώ για την μεταβίβαση ποσοστού επί της αδείας συντάσσεται συμβολαιογραφικό έγγραφο. Για την πώληση άδειας ΤΑΧΙ αρκεί η εγγραφή στο βιβλίο μεταβολών του αυτοκινήτου και η έκδοση τιμολογίου πώλησης.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ΓΕΝΙΚΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΟΙΚΗΣΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΑΜΕΣΗΣ ΦΟΡΟΛΟΓΙΑΣ ΤΜΗΜΑ Β’ Ταχ. Δ/νση:Καρ. Σερβίας 10 Ταχ. Κώδικας:10184 Αθήνα Πληροφορίες:Φ. Φανάρα Τηλέφωνο:210-3375312 Fax:210-3375001

ΑΔΑ: 6ΨΚΨ46ΜΠ3Ζ-ΖΕΜ                                                   ΕΞ. ΕΠΕΙΓΟΝ                                             Αθήνα, 11 Μαίου 2018                             Αριθ. Πρωτ.: ΔΕΑΦ Β 1073111 ΕΞ 2018

Θέμα: Φορολογική μεταχείριση μη εκπιπτόμενων δαπανών των ΚΤΕΛ ΑΕ της περ. β' της παρ.2 του άρθρου 3 του ν.2963/2001.

Με αφορμή γραπτά ερωτήματα που έχουν υποβληθεί στην υπηρεσία μας, αναφορικά με το πιο πάνω θέμα, σας γνωρίζουμε τα ακόλουθα:
1. Σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 2 του άρθρου 3 του ν.2963/2001, οι υφιστάμενες ΚΤΕΛ ΑΕ έχουν προκύψει από τη μετατροπή των ΚΤΕΛ σε ανώνυμες εταιρείες με δύο τρόπους:
α. Με μεταφορά στην ΚΤΕΛ ΑΕ της κυριότητας των λεωφορείων ιδιοκτησίας των μετόχων των οικείων ΚΤΕΛ. Μέτοχοι των ανωνύμων εταιρειών μπορούν να γίνουν όλοι οι μέτοχοι των ΚΤΕΛ που μετατρέπεται σε Α.Ε., εφόσον εισφέρουν την κυριότητα των λεωφορείων τους, η δε συμμετοχή στο κεφάλαιο γίνεται σύμφωνα και αναλογικά με την αξία των εισφερομένων στοιχείων.
β. Με ανάληψη υποχρέωσης εκτέλεσης μεταφοράς προσώπων, από κοινού, εκ μέρους των φυσικών ή νομικών προσώπων που έχουν στην κυριότητά τους λεωφορεία που είναι ενταγμένα στα ΚΤΕΛ, καθώς και αυτών που προέρχονται από αντικατάσταση. Μέτοχοι των ανωνύμων εταιρειών μπορούν να γίνουν όλοι οι μέτοχοι του μετατραπέντος ΚΤΕΛ, εφόσον συμμετάσχουν στην ανάληψη του κεφαλαίου με καταβολή σε χρήμα, σύμφωνα και αναλογικά με τη συμμετοχή που είχαν στο μετατρεπόμενο ΚΤΕΛ. Τα λεωφορεία φυσικών ή νομικών προσώπων που είναι ενταγμένα στο ΚΤΕΛ, καθώς και αυτά που θα προέρχονται από αντικατάσταση αυτών, εκμισθώνονται στην ΑΕ. Η σύμβαση μίσθωσης είναι ορισμένου χρόνου, και η διάρκειά της λήγει ταυτόχρονα με τη λήξη ανάθεσης έργου της παραγράφου 1 του άρθρου 2 του ν.2963/2001. Οι συμβαλλόμενοι ιδιοκτήτες μέτοχοι εκμισθωτές υποχρεούνται έναντι προκαθορισμένης χιλιομετρικής αποζημίωσης, να παρέχουν το όχημα με τον οδηγό του σύμφωνα με το κύκλωμα εργασίας που καθορίζει η συμβαλλόμενη ΚΤΕΛ ΑΕ. Τον ιδιοκτήτη μέτοχο εκμισθωτή βαρύνουν οι δαπάνες μισθοδοσίας και ασφάλισης του οδηγού, που αυτός προσλαμβάνει, η συντήρηση και φύλαξη του οχήματος.
2. Με την ΠΟΛ.1179/2016 εγκύκλιό μας διευκρινίσθηκε ότι προκειμένου για τις περιπτώσεις ΚΤΕΛ που λειτουργούν με τη μορφή ΑΕ σύμφωνα με τις διατάξεις της περ. β' της παρ.2 του άρθρου 3 του ν.2963/2001 (μετατροπή σε ΚΤΕΛ ΑΕ όταν οι μέτοχοι κρατούν την κυριότητα των λεωφορείων), τα μισθώματα (χιλιομετρική αποζημίωση) αποδίδονται στους ιδιοκτήτες μετόχους εκμισθωτές (φυσικά πρόσωπα ή συνιδιοκτησία φυσικών προσώπων - κοινωνία ή νομικά πρόσωπα) με βάση την ανωτέρω εκκαθάριση τα οποία φορολογούνται ως εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα στο όνομα των ιδιοκτητών. Είναι προφανές από τα παραπάνω ότι στις περιπτώσεις αυτές δεν προκύπτει φορολογητέο εισόδημα για τις ΚΤΕΛ ΑΕ (στον Κ.Α. 016 καταχωρείται μηδενικό ποσό), καθόσον το προκύπτον αποτέλεσμά τους με βάση την υπ'αριθμ. Β-0ικ.60195/5172/13 (ΦΕΚ Β' 3067/03.12.2013) απόφαση του Υφυπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων αποδίδεται στους ιδιοκτήτες (λεωφορειούχοι Δ.Χ. με κυριότητα 100% ή νομικά πρόσωπα δηλαδή άλλα ΚΤΕΛ, κοινωνίες συνιδιοκτησίας λεωφορείων Δ.Χ., κ.λπ.), ωστόσο υφίσταται υποχρέωση υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
3. Από στοιχεία που έχουν τεθεί υπόψη της υπηρεσίας μας προκύπτει ότι μεταξύ των δαπανών που λαμβάνονται υπόψη για τον προσδιορισμό του λογιστικού αποτελέσματος, το οποίο με βάση την εκκαθάριση που προβλέπεται στην ανωτέρω αναφερόμενη υπ'αριθμ. Β-0ικ.60195/5172/13 Απόφαση αποδίδεται στους ιδιοκτήτες (λεωφορειούχοι Δ.Χ. με κυριότητα 100% ή νομικά πρόσωπα δηλαδή άλλα ΚΤΕΛ, κοινωνίες συνιδιοκτησίας λεωφορείων Δ.Χ., κ.λπ.), περιλαμβάνονται και δαπάνες μη εκπιπτόμενες με βάση τις διατάξεις του ν.4172/2013. Οι διαφορές αυτές μπορούν να είναι οριστικές ή προσωρινές.
4. Κατόπιν των ανωτέρω, σε περίπτωση που κατά την εκκαθάριση της υπ'αριθμ. Β-Oικ.60195/5172/13 Απόφασης έχουν περιληφθεί μη εκπιπτόμενες δαπάνες με βάση τις διατάξεις των άρθρων 22 και 23 του ν.4172/2013, οι υπόψη δαπάνες, είτε πρόκειται για προσωρινές είτε για οριστικές διαφορές, θα πρέπει να αναμορφωθούν στη δεύτερη σελίδα της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος της ΚΤΕΛ ΑΕ στους κατάλληλους κωδικούς και ως εκ τούτου, θα προκύπτει φόρος για την υπόψη εταιρεία.
Ο ΔΙΟΙΚΗΤΗΣ ΤΗΣ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΙΤΣΙΛΗΣ